نوکتورن‌ها قطعاتی موسیقی بر پایه سنت‌های اروپایی است که برای نواختن یا شنیدن در سکوت و آرامش شب مناسب هستند، که قطعاتی ملایم، آرام و تغزلی بشمار می‌روند و به واقع قطعات تک موومانی هستند که بیشتر برای سولوی پیانو نوشته شده‌اند. امروزه اما شوپن را به عنوان نقطه اوج نوکتورن‌ها می‌شناسند که فرم این گونه را تکمیل نمود و مشهورترین آهنگساز نوکتورن‌ها با ۲۱ قطعه نوکتورن بشمار می‌رود.

فردریک فرانسوا شوپن لهستانی از بزرگترین نوازندگان پیانو و آهنگساز بزرگ لهستانی که بخش بزرگی از شهرتش را مدیون ابداع‌هایش در فرم و نوآوری‌هایی در فرم‌های سونات، نوکتورن و … بوده، اغلب عمرش را صرف ساختن قطعاتی برای تکنوازی پیانو کرده است. شوپن که بیش از هر آهنگسازی تحت تاثیر موتزارت و سباستین باخ قرار داشته است، به شاعر پیانو معروف است. برای دریافتن چرایی این شهرت کافی است به یکی از نوکتورن‌های این آهنگساز برجسته گوش کنید؛ برای مثال نوکتورن اپوس شماره ۲۰ شوپن! از این قطعه در آثار نمایشی بسیاری مانند فیلم پیانیست رومن پولانسکی استفاده شده است.

شوپن نوکتورن شماره ۲۰ اپوس posth را در سال ۱۸۳۰ و برای خواهرش لودویگا نوشت که اولین بار ۲۱ سال پس از مرگ آهنگساز منتشر گشت. این قطعه در مایه دو دیز مینور و در تمپوی لنتو نوشته شده. تمپوی لنتو با ضربی حدود ۴۰- ۴۵، از تمپوهای بسیار آرام بشمار می‌رود که با توجه به فرم موسیقیایی این قطعه قابل تصور است. این قطعه با یک مقدمه تقریبا ۲۰ ثانیه‌ای غمگین و بسیار آرام آغاز می‌شود و بخش اصلی این اثر در بار پنجم و بصورت آکورد شکسته در لگاتو نواخته می‌شود. افزایش تدریجی سرعت این قطعه در میانه فاصله دقایق اول و دوم کمی از بار حزن‌انگیز شروع قطعه می‌کاهد و قطعه جنب و جوش بیشتری در گام بعدی به‌خود می‌گیرد تا نهایتا با یک بازگشت در میانه دقیقه دوم و سوم به تم آغازین و محزون اثر باز گردد. استفاده از نت‌های ساده و کشیده در بخش تم اصلی و نت‌های چنگ در بخش آغازین، نوعی از تنوع موسیقیایی در این قطعه با ریتم کندش بوجود می‌آورد که در عین آرام بودن، کسل کننده نباشد. استفاده مکرر شوپن از نت‌های تکراری و استفاده از پاساژها، ئر کنار فاصله‌بندی‌های زمانی منظم از تکنیک‌هایی است که شوپن در خلق این اثر استفاده کرده و سبب سادگی و روانی این اثر برای شنونده باشد بطوریکه شنونده به سادگی با اندوه و همچنین نشاط میانه این قطعه ارتباط بر قرار می‌کند و احساسات، که یکی از مهم‌ترین مولفه‌های این اثر هستند را در می‌یابد. همچنین شوپن این نوکترون را در ۴ دیز نوشته است، او دو پرده کروماتیک نت‌ها را زیرتر نوشته است و این از نکاتی است که به حزن این قطعه منجر می‌شود. حزنی که در آغاز قطعه سریعا مخاطب را جذب می‌کند و فضایی آرام در تمپوی کند این قطعه را برای شنونده‌اش می‌سازد .

شوپن که شهرتش را از میان ساخته‌هایش برای پیانو بدست آورده و اغلب در فضایی آرام و غمگین، از جادوی صدای پیانو استفاده کرده است، در نوکترون شماره ۲۰اش توانایی‌اش را در استفاده از نت‌ها بر روی پیانو بار دیگر به نمایش گذاشته و اثری ماندگار را در فرمی که خود باعث شکوفایی‌اش شد خلق کرده است.



مطالب مرتبط