قطعه بی‌کلام افسوس - انوشیروان روحانی


انوشیروان روحانی آهنگساز و پیانیست ایرانی است که در هشتمین دهه زندگی خود به سر می‌برد. انوشیروان روحانی بیش از ۵۰۰ اثر در طول عمر هنری خود ساخته است که برخی از این آثار که با همکاری گروه‌های بین‌المللی ساخته شده در جدول موسیقی‌ها توانسته رتبه‌های برتری حائز شود. روحانی که به عنوان رهبر ارکستر نیز فعالیت می‌کند قطعات سولو جالب توجهی برای پیانو دارد که توسط خود او نیز اغلب نواخته شده است. یکی از این قطعات قطعه بی‌کلام افسوس است که روحانی آن را برای تکنوازی پیانو ساخته است. این قطعه تا حدودی بر خلاف نامی که بر آن گذاشته شده قطعه ریتمیک و پر انرژی به شمار می‌رود هر چند قطعه تا کمی پس از پایان دقیقه اول با ریتم بسیار کندی پیش می‌رود و حال و هوای دلگیر و خفه دارد اما پس از آن سرعت نواختن و ریتم افزایش می‌یابد. روحانی این قطعه را در ۴ بمل نوشته است و گام قطعه از ابتدا تا انتها ۶/۸ ایرانی است. شش و هشت نوع ضربآهنگ موسیقی ایرانی است که حالتی شورانگیز پر انرژی و رقصی دارد بنابراین در این قطعه وقتی در می‌یابیم که ضرب آهنگ شش و هشت دارد جای تعجبی نیست که در هنگام شنیدن این اثر به جای آنکه احساس افسوس و غم داشته باشیم حالتی از شعف و سرخوشی به شنونده دست بدهد. همچنین در طول این اثر شاهد نوعی نواختن و آهنگسازی پینگ پنگی یا مکالمه هستیم که میان نت‌ها به صورت زیر و پرده بم‌تر اتفاق می‌افتد و همین موضوع، قطعه را دلنشین تر می‌کند. این قطعه که سرشار از نتهای کشیده و متصل به هم است پر از تغییرات و جابجایی در محل‌های نواخته شدن کلاویه است که به نوعی سبب افزایش تنوع در طول قطع می‌شود. همچنین بیش از آنکه در این اثر شاهد روایتی باشیم بیشتر احساس انگیزی است که در این قطعه قابل مشاهده است. آکوردهای متنوع این اثر باعث می‌شود تا شنونده در طول قطعه بسیار پر انرژی و درعین حال آرامش بخش حس و حالی پویا داشته باشد و دینامیک بودن نت‌ها و بازی‌های نوشتاری ملودی را به خوبی دریابد. استفاده از تکنیک تک نت‌های متفاوت در میان رشته‌ای از نت‌ها باعث شده تا خط تکرار هر بار در طول قطعه شکسته شود و کسل کنندگی در مخاطب صورت نپذیرد. علاوه بر آن روحانی در هر چند میزان ریتم را تغییر می‌دهد و این نیز به تنوع و غنای حسی این اثر کمک فراوانی می‌کند به طوری که شاید مخاطب جدا از احساس خوشایندی و کمی حزن که در پس ریتم‌های پنهان است نتواند مرز میان احساسات مختلف خود را تشخیص دهد. این قطعه با نوازندگی چیره دست خود روحانی و هوای منحصر به فردی دارد که بارها و بارها آن را شنیدنی‌تر می‌کند.



مطالب مرتبط